Trudne sprawy w prosty sposób!

Prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą? Nie przepłacaj
i zrezygnuj z zewnętrznej obsługi biura rachunkowego. Możesz oszczędzić nawet 3000 zł rocznie. Prowadź samodzielnie księgowość swojej firmy. Z programem Samozatrudnienie to proste!

Program Samozatrudnienie posiada rekomendację Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego
Program do prowadzenia firmy jednoosobowej SAM Samozatrudnienie Program do rozliczania firmy jednoosobowej SAM Samozatrudnienie
Drukuj

Amortyzacja samochodu osobowego

Data publikacji: 09.04.2019


Rok 2019 przyniósł kilka istotnych zmian w zakresie odliczania wydatków związanych z używaniem samochodów osobowych w firmie. Zagadnienie to budzi wiele wątpliwości, dlatego też kontynuujemy ten temat. Tym razem zajmiemy się amortyzacją samochodów (których wartość przewyższa obowiązujące obecnie limity). Co się zmieniło w tym zakresie i jak obecnie podejść do tej sytuacji w Twoim programie księgowym, dowiesz się, czytając poniższy artykuł.

Warunki amortyzacji samochodów osobowych

Samochody osobowe należą do kategorii 741 klasyfikacji środków trwałych, co oznacza, że podstawowa roczna stawka amortyzacji wynosi 20%.

Możliwa jest również do zastosowania większa stawka 28% (stawka podstawowa podwyższona o współczynnik 1,4), jeżeli samochód osobowy jest używany intensywniej w stosunku od warunków przeciętnych lub wymaga on szczególnej sprawności technicznej.

W niektórych przypadkach istnieje możliwość zastosowania indywidualnej stawki amortyzacji, ale dotyczyć może tylko samochodów osobowych, które są po raz pierwszy są wprowadzane do ewidencji u danego podatnika i będą używane przez niego przez co najmniej 6 miesięcy. Wówczas roczna stawka amortyzacji może osiągnąć pułap maksymalnie 40% , a wynika to z faktu, że okres amortyzacji może zostać skrócony do 30 miesięcy.

Przypomnijmy również, że możliwą do zastosowania metodą amortyzacji w tym przypadku będzie metoda liniowa. Tyle tytułem przypomnienia warunków amortyzacji samochodów osobowych. A co się zmieniło do stycznia 2019 r.?

Nowy limit odliczenia

Do 31.12.2018 r. do kosztów uzyskania przychodów mogliśmy w pełni zaliczyć odpisy amortyzacyjne od samochodów osobowych o wartości równej lub mniejszej niż ówczesny limit 30 tys. euro w przypadku pojazdów elektrycznych i 20 tys. euro dla pozostałych.

W nowym roku ustawodawca wprowadził zmianę, i tak od 1 stycznia 2019 limit ten wynosi odpowiednio:

- 225 tys. zł dla samochodów elektrycznych,
- 150 tys. zł dla samochodów spalinowych.

Wprowadzona zmiana jest zdecydowanie korzystniejsza dla podatników, bowiem nie tylko odliczymy więcej, ale i odejdzie konieczność często problematycznego przeliczania jego wartości z euro na złotówki.

A wszystko za sprawą zapisu w art. 23 ust.1 pkt.4 w ustawie :

„Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dotyczących danego samochodu osobowego: (…)
4) odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonanych według zasad określonych w art. 22a-22o, w części ustalonej od kwoty wartości samochodu przewyższającej kwotę :
a) 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz.U. poz. 317 i 1356),
b) 150 000 zł w przypadku pozostałych samochodów osobowych;”

Co to w praktyce oznacza dla podatnika?

A zatem w przypadku zakupu samochodów osobowych droższych niż owe 150 tys. zł dla spalinowych / 225 tys. zł dla elektrycznych, będziesz zobowiązany do wyliczenia kwoty możliwego odpisu amortyzacyjnego tylko i wyłącznie od wartości owego limitu.

Pozostała nadwyżka nie będzie mogła stanowić kosztu uzyskania przychodu i nie będziesz mógł go podatkowo odliczyć.

Zwracamy jednak uwagę, iż w przypadku samochodów elektrycznych wspomniany limit 225 tys. zł będziemy mogli zastosować dopiero po ogłoszeniu decyzji Komisji Europejskiej, która wyda opinię o zgodności przepisów w tym zakresie z prawem unijnym, a w szczególności chodzi o stwierdzenie, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej. Do tego czasu należy stosować limit 150 000 zł.

Jak w programie SAM® wprowadzić do ewidencji środek trwały o wartości powyżej owego limitu?

Prześledźmy to na przykładzie. Załóżmy, że w dniu 10-01-2019 r. kupiliśmy na firmę samochód osobowy, nie będący samochodem elektrycznym i kosztował on nas 185 tys. zł netto. Teraz chcemy wprowadzić go do ewidencji środków trwałych.

Kwestię VAT-u pominiemy w tym przypadku, bowiem nie jest tu na tyle istotny. Przypomnijmy zatem, iż samochód będziemy używać w 100% w działalności i dokonaliśmy w związku z tym wszystkich wymaganych przepisami formalności. Będziemy go amortyzować metodą liniową i zastosujemy 20% stawkę amortyzacyjną.

W tym celu w zakładce:

Środki trwałe > poprzez Dopisz, wprowadzamy nową pozycję, w której określimy przedmiot amortyzacji, w Komentarzu wpisujemy jego numer Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), Datę wprowadzenia, Dokument nabycia i Datę nabycia oraz jego wartość początkową. Dla tej kategorii KŚT stawka amortyzacyjna wynosi 20% .

Odpisy amortyzacyjne będziemy więc naliczać od następnego miesiąca, czyli od lutego.

Gdyby nie obowiązywał żaden limit podatkowy, nasz możliwy miesięczny odpis amortyzacji podatkowej wyniósłby 3083,33 zł.

Niestety mamy prawo do odpisów amortyzacji jedynie do wartości 150 tys. zł. W związku z tym określamy w programie, że musimy zastosować powyższe ograniczenie. Dokonamy tego pod przyciskiem: „Ulepszenia, zmniejszenia, przerwy, limity”. Tam wybieramy Dopisz i w rozwijanej liście Rodzaju – klikamy w „Limit”, wybieramy właściwy dla danego samochodu i określamy datę jego wprowadzenia – wskazujemy tu datę wprowadzenia środka do ewidencji, bowiem w odróżnieniu od pozostałych rodzajów, będzie on brany pod uwagę już w miesiącu jaki wynika z tej daty oraz wybieramy właściwą dla danego rodzaju samochodu osobowego wielkość limitu.

Zauważmy, że wówczas zmieni się nam kwota możliwego odliczenia i nasz odpis amortyzacyjny wyniesie 2 500 zł., co oznacza, że kwota 583,33 zł nie będzie stanowić comiesięcznych kosztów uzyskania przychodów.

A co w przypadku samochodów przyjętych do używania jeszcze przed 1 stycznia 2019 r.?

Podwyższenie owych limitów istotnie wpływa też na stosowane na dzień 1 stycznia 2019 odliczenia, które kontynuujemy z lat ubiegłych. I tu dobra wiadomość dla wszystkich tych, którzy mają takie środki trwałe i nie zostały one jeszcze w pełni zamortyzowane.

Jeżeli mamy środek trwały o wartości powyżej 20 tys. euro i amortyzujemy go w dalszym ciągu w bieżącym roku, mamy prawo podwyższyć limit jego wartości do obecnie obowiązującego ograniczenia. Ale zmiana wartości środka brana do wyliczeń amortyzacji podatkowej, nie może zmienić daty zakończenia amortyzacji, a tym samym ilości możliwych jeszcze do odliczenia rat. Amortyzacje odliczymy więc tylko za ten miesiąc i kolejne, w których mieliśmy prawo do tej pory amortyzować wykazywany pojazd. Nie ma też możliwości korygowania lat ubiegłych.

Tu również posłużymy się przykładem:

Mamy wprowadzony w dniu 30 kwietnia 2018 r. do ewidencji środków trwałych samochód osobowy nie będący samochodem elektrycznym o wartości 100 000 zł. Został on wówczas wprowadzony w programie SAM® do ewidencji i amortyzowany liniowo przy stawce 20%, ale od wartości ówczesnego limitu 20 000 Euro, czyli kwoty 84 408,00 zł (według kursu NBP na dzień 30.04.2018 w wysokości 4,2204). Miesięczny opis wynosił wówczas 1406,80 (84 408*20%/12)

W tym celu wprowadziliśmy wówczas w oknie „Ulepszenia, zmniejszenia, przerwy” zmniejszenie wartość środka trwałego o kwotę 15 592,00, tak aby wyszła nam kwota możliwej podstawy zgodna z obowiązującym wówczas limitem.

Tak robiliśmy to do tej pory. W programie do roku 2019 będziemy musieli zaznaczyć dodatkowo w tym oknie, iż owe zmniejszenie to był właśnie ówczesny „limit 20 000 Euro”. Będzie to ważna informacja dla programu, gdyż oznaczenie to wpływać będzie, a właściwie jego brak, na wartość bilansową danego środka i świadczyć będzie, o tym iż mamy do czynienia z faktyczną zmianą wartości, jaka zaszła, a nie „fikcyjnym” zmniejszeniem dla osiągnięcia podatkowego skutku liczenia od limitowanej wartości.

Obecnie od stycznia przysługuje nam możliwość zwiększenia wartości do wielkości obecnego limitu, należy więc go wprowadzić pod przyciskiem „Ulepszenia, zmniejszenia, przerwy, limity”. Tam wybieramy: Dopisz i w rozwijanej liście: Rodzaj – wskazujemy „Limit”, następnie wybieramy właściwy dla danego środka limit i określamy datę jego wprowadzenia, tak jak w poprzednim przykładzie. Zrobimy to już z dniem 1 stycznia 2019r, by już za styczeń bieżącego roku zastosować nowe odliczenie.

Spowoduje to, iż wartość naszego samochodu do wyliczenia odliczeń amortyzacji zostanie zwiększona do wyjściowej wielkości 100 000 zł i kwota możliwego miesięcznego odpisu wynosić będzie 1 667,67 (100 000*20%/12).

A co w przypadku, gdy wartość naszego samochodu zakupionego w latach ubiegłych a nadal amortyzowanego, przewyższa limit 150 000 zł?

Gdyby nie było owego limitu można by było odliczyć 40 000 rocznie. Ale niestety w dniu wprowadzenia danego środka istniało ograniczenie 20 000 Euro. Ale od 2019 r. nasza wartość, od której liczymy amortyzację, wzrosła do kwoty 150 000 zł. Nadal nie będzie to pełna wartość, ale już znacznie więcej. Ograniczenie wielkości kosztów z tytułu amortyzacji będzie miało bowiem zastosowanie tylko do nadwyżki ponad owy limit, czyli w naszym przykładzie do kwoty 50 000 zł. W tym przypadku musimy również określić stosowanie limitu właściwego limitu w „Ulepszenia, zmniejszenia, przerwy, limity”, a nasza miesięczna rata amortyzacyjna od środka o wartości bilansowej 200 000 zł, wyniesie wówczas 2 500 zł, bowiem liczona będzie od kwoty 150 000 (150 000*20%/12).

Zwracamy jednak uwagę, iż w każdym z tych przypadków wprowadzony limit nie wpłynął na zmianę ilości rat ani daty zakończenia. Zmieniła się jedynie wielkość możliwego odliczenia.

A co w przypadku sprzedaży samochodu osobowego będącego środkiem trwałym?

Przed wprowadzeniem ostatnich zmian w przepisach było tak, iż jeżeli sprzedaliśmy samochód osobowy, który był naszym środkiem trwałym, a nie był on w całości zamortyzowany, to tę niezamortyzowaną część mogliśmy w całości zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Od tego roku podatnik po dokonaniu takiej sprzedaży samochodu osobowego będzie musiał najpierw ustalić wysokość przychodu z tej sprzedaży. Będzie to więc kwota z wystawionej faktury pomniejszona o VAT, w przypadku podatnika będącego płatnikiem tego podatku.

Następnie należy ustalić różnicę pomiędzy wartością początkową sprzedawanego pojazdu wykazaną w ewidencji środków trwałych, ale nie wyższą niż obecny limit 150 000 zł a sumą odpisów amortyzacyjnych, jaką do tej pory zaliczyliśmy do kosztów uzyskania przychodu - będzie to stanowiło nasz koszt z tej transakcji.

Obie (wyliczone jak wyżej) wartości odejmujemy od siebie (przychód minus koszt) i otrzymujemy dochód (stratę) ze sprzedaży samochodu.

Ale uwaga! Taki sposób wyliczenia dochodu będzie miał zastosowanie tylko do środków trwałych wprowadzonych do ewidencji po 31.12.2018 r. Stosując zatem nowe zasady podatnik nie odliczy już pełnej wartości środka, a tylko do limitu 150 000 zł dla samochodów spalinowych (225 000 zł w przypadku samochodów elektrycznych), co nie jest dla podatnika korzystne.

Prześledźmy to na przykładzie:

W styczniu 2019 r. nabyliśmy środek trwały o wartości 250 000 zł. Pojazd wprowadziliśmy od ewidencji środków trwałych i od lutego 2019 r. amortyzowaliśmy go metodą liniową według stawki 20%. Z uwagi na limit amortyzację nie liczyliśmy ją nie od kwoty nabycia a od 150 00 zł. Zatem w 2019 r. odliczyliśmy łącznie 27 500 zł (150 000*20%/12*11m-cy). W styczniu 2020r. decydujemy się sprzedać owy pojazd za cenę 200 000zł. Naszym kosztem tej transakcji będzie więc różnica pomiędzy wartością 150 000 a kwotą dotychczasowych odpisów 27 500, czyli wyniesie on 122 500 zł. Zysk ze sprzedaży tego środka wyniesie więc 77 500,00 (200 000-122 500) i taką kwotę będziemy musieli opodatkować.

Natomiast według starych zasad kosztem była wartość początkowa samochodu pomniejszona o dokonane odpisu amortyzacyjne i byłaby to cała kwota amortyzacji, a nie tylko od części stanowiącej KUP. I tak w przypadku naszego samochodu całkowita amortyzacja za rok 2019 wyniosła by 45 833,26 (250 000*20%/12*11 m-cy), stąd naszym kosztem tej sprzedaży była kwota 204 166,74 (250 000- 45 833,26). Ponieślibyśmy więc na tej sprzedaży stratę w kwocie 4 166,74 (200 000 – 204 166,74) i podatek nie wystąpiłby.

Czy więc opłaca się przedsiębiorcy sprzedawać nieamortyzowany samochód będący środkiem trwałym? No nie, bo wykażemy dochód, którego będziemy musieli opodatkować, a którego nie będziemy mogli już obniżyć o niezamortyzowane odpisy.

Jeżeli jednak pomimo wszystko zdecydujemy się na taką transakcję poprzez moduł: Fakturowanie, będziemy mogli wystawić fakturę potwierdzającą dokonanie sprzedaży samochodu, wskażemy niezbędne dane, przede wszystkim określimy wartość sprzedanego pojazdu i wskażemy odpowiednią stawkę.

Fakturę tę zaksięgujemy na konto powiązane z 8 kolumną KPiR – Pozostałe przychody lub właściwą stawką ryczałtu w przypadku Ewidencji Przychodów.

Natomiast wartość dotychczasowej amortyzacji - jako koszt zaksięgujemy w zakładce:

Biuro > Dowody

na podstawie Dowodu wewnętrznego na konto pozostałe wydatku (13 kolumna KPiR).

Pozostanie jedynie w ewidencji zakończyć amortyzację sprzedanego środka, wpisując datę jej zakończenia:

i wydrukować dokument likwidacji środka trwałego:

Opcje > Likwidacja środka trwałego > LT:

Uwaga!
Nowe limity zostały wprowadzone od wersji 19.1
Sprawdź, czy posiadasz aktualną wersję programu, by zgodnie z przepisami dokonywać odpisów amortyzacyjnych.

Autor:
Ewelina Mandziuk
Specjalista ds. finansów
Data publikacji: 09.04.2019

Drukuj
Zobacz pozostałe artykuły

Porada dnia

Czasem nie można wydrukować faktury, gdyż pojawia się komunikat: Brak pozycji do wydruku. Aby wydrukować fakturę należy zaznaczyć ilości dla asortymentu. Przynajmniej jedna pozycja musi…

czytaj więcej